EKKO - Stefna og viðbragðsáætlun vegna eineltis, kynferðislegrar áreitni, kynbundinnar áreitni og ofbeldis

Stefna og viðbragðsáætlun vegna EKKO

Einelti, kynferðisleg áreitni, kynbundin áreitni, ofbeldi og kynbundið ofbeldi

Við sem erum starfsfólk og nemendur Í Fjölbrautaskóla Snæfellinga leggjum okkur fram við að eiga í heilbrigðum samskiptum sem byggja á virðingu og vinsemd í öllum okkar störfum hvort sem það er í samskiptum innan skólans eða utan hans. Við tileinkum okkur jákvæð viðhorf og uppbyggilega endurgjöf. Við erum til staðar fyrir hvort annað og veitum öðrum stuðning. Þannig stuðlum við saman að heilbrigðri vinnustaðamenningu og vinnuumhverfi þar sem einelti, kynferðisleg áreitni, kynbundin áreitni og ofbeldi verður ekki liðin, hvorki af hálfu nemenda né starfsfólks. Við berum öll ábyrgð á því að skólinn okkar sé öruggur og góður staður til að vera á. Markmiðið með forvarnar- og viðbragðsáætlunar FSN vegna eineltis, kynbundinnar áreitni, kynferðislegrar áreitni og ofbeldi (hér eftir nefnt EKKO) er að tryggja að úrræði séu til staðar og stuðlað sé að forvörnum og verkferlum í samræmi við ákvæði laga nr. 46/1980 um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum og reglugerð nr. 1009/2015 um aðgerðir gegn EKKO á vinnustöðum. Áætlunin er heilstætt verklag skólans til að greina, bregðast við og vinna úr málum tengdum einelti og ofbeldi. Mikilvægt er að einstaklingar upplýsi fulltrúa úr eineltisteymi skólans um hverskonar einelti, áreitni eða ofbeldi sem þau verða fyrir. Undir eineltisteymi skólans sem starfar undir forystu námsráðgjafa eru jafnréttisfulltrúi og þriðji aðili sem er ákveðin hverju sinni (t.d. umsjónarkennari, skólameistari).  Aðrir starfsmenn geta komið að starfi teymisins eftir því sem við á, það skal tryggt að allt fari fram í trúnaði. Allar tilkynningar eru teknar alvarlega og viðeigandi viðbragðsáætlun er hrint í framkvæmd. Sá sem verður var við einelti, áreiti eða ofbeldi er skylt að láta skólastjórnendur, umsjónarkennara eða námsráðgjafa vita.

Markmið áætlunarinnar er að:

1. Koma í veg fyrir einelti, kynferðislega áreitni, kynbundna áreitni og hvers kyns ofbeldi innan skólasamfélagsins.
2. Tryggja öruggt og uppbyggilegt skólaumhverfi fyrir nemendur og starfsfólk.
3. Skilgreina hugtök og verklag svo allir viti hvernig bregðast skuli við grun eða tilkynningu um áreitni eða ofbeldi.
4. Styrkja trúnað, traust og virðingu í málsmeðferð, tryggja að mál séu tekin alvarlega og unnið sé með þau á réttlátan hátt.
5. Stuðla að forvörnum með fræðslu, vitundarvakningu og reglulegri eftirfylgni innan skólans.
6. Skilgreina ábyrgð starfsfólks og nemenda þegar kemur að því að bregðast við, tilkynna og fylgja eftir málum sem snerta ofbeldi eða áreitni.
7. Fylgja lögum og reglum

Skilgreiningar á hugtökum

1.Einelti:Síendurtekin hegðun sem almennt er til þess fallin að valda vanlíðan hjá þeim sem fyrir henni verður, svo sem að gera lítið úr, móðga, særa eða ógna viðkomandi eða að valda honum ótta. Skoðanaágreiningur eða ágreiningur vegna ólíkra hagsmuna fellur ekki hér undir.

2.Kynferðisleg áreitni:Hvers kyns kynferðisleg hegðun sem er í óþökk þess sem fyrir henni verður og hefur þann tilgang eða þau áhrif að misbjóða virðingu viðkomandi, einkum þegar hegðunin leiðir til ógnandi, fjandsamlegra, niðurlægjandi, auðmýkjandi eða móðg­andi aðstæðna. Hegðunin getur verið orðbundin, táknræn og/eða líkamleg.

3.Kynbundin áreitni:Hegðun sem tengist kyni þess sem fyrir henni verður, er í óþökk viðkomandi og hefur þann tilgang eða þau áhrif að misbjóða virðingu viðkomandi og skapa aðstæður sem eru ógnandi, fjandsamlegar, niðurlægjandi, auðmýkjandi eða móðgandi fyrir viðkomandi.

1. Ofbeldi:Hvers kyns hegðun sem leiðir til, eða gæti leitt til, líkamlegs eða sálræns skaða eða þjáninga þess sem fyrir henni verður, einnig hótun um slíkt, þvingun eða handa­hófs­kennda sviptingu frelsis.
2. Kynbundið ofbeldi:ofbeldi á grundvelli kyns sem leiðir til eða gæti leitt til líkamlegs, kynferðislegs eða sálræns skaða eða þjáningar þess sem fyrir því verður, einnig hótun um slíkt, þvingun eða handahófskennda sviptingu frelsis, bæði í einkalífi og á opinberum vettvangi.

Leiðarljós og gildi

Trúnaður, traust, virðing, varfærni, hæfni og hugrekki eru þau gildi sem unnið er eftir í EKKO málum í FSN. Bæði nemendur og starfsfólk eiga að hafa þau að leiðarljósi.

TRÚNAÐUR:

• Starfsfólk ræðir ekki um persónuleg mál við aðra en þá sem þau varða.
• Ekki eru fleiri dregnir í mál en nauðsynlegt er.
• •Ávallt er upplýst ef rjúfa þarf trúnað til að tilkynna mál. Einnig ef ræða á við fleiri aðila til samstarfs eða til að kanna mál.

TRAUST:

• Brugðist er við öllum ábendingum og tilkynningum.
• Samráð er haft um aðgerðir sem gripið er til. Sérstaklega er mikilvægt að þau sem upplifa að á þeim sé brotið séu höfð með í ráðum.
• Látið er vita af einelti, kynferðisleg áreitni, kynbundin áreitni, ofbeldi eða kynbundnu ofbeldi.

VIRÐING

• Umhyggja fyrir öllum aðilum.
• Hlustum á ólík sjónarmið og reynum ekki að stjórna upplifunum fólks.
• Virðum óskir aðila og ólíkar þarfir, eftir fremsta megni.

VARFÆRNI

• Sýnum þolinmæði og vörumst fljótfærni.
• Mál eru könnuð áður en brugðist er við.
• Viðbrögð eru stigvaxandi og í samræmi við tilefnið.

HÆFNI

• Þekking á birtingarmyndum og réttum viðbrögðum.
• Forvarnir eru forgangsatriði, skipulagðar og metnaðarfullar.
• Unnið er eftir skýrum verklagsreglum og handbók.

HUGREKKI

• Tökum ábyrgð á eigin hegðun, lítum í eigin barm, setjum mörk og virðum mörk.
• Stöðva neikvæða hegðun, taka erfiðu samtölin, hætta á að gera mistök eða vera misskilin.
• Tökumst á við málin þó það sé átak og jafnvel sársaukafullt á meðan á því stendur, frekar en að leyfa ástandinu að viðgangast eða stigmagnast áfram

Grunur um einelti, kynferðislega áreitni, kynbundna áreitni og ofbeldi:

• Verði kennarar, starfsmenn eða nemendur varir við einelti, áreitni eða ofbeldi skal sá hinn sami hafa samband við námsráðgjafa, umsjónarkennara eða stjórnendur.
• Leiki grunur meðal nemenda á því að verið sé að leggja samnemendur þeirra í einelti, þeir áreittir eða beittir ofbeldi geta þeir sent inn tilkynningu í gegnum heimasíðu skólans sjá hér að ofan.

Kennarar og starfsfólk skólans geta sett sig í samband við námsráðgjafa eða jafnréttisfulltrúa telji þeir sig verða fyrir einelti eða verða varir við að samstarfsfólk eða nemendur séu lagðir í einelti, þeir áreittir eða verða fyrir ofbeldi.

• Allar ábendingar eru kannaðar til hlítar og unnið með þær í fullum trúnaði.
• Eineltisteymið vinnur að lausn mála í samráði við forráðamenn og umsjónarkennara séu nemendur yngri en 18 ára.
• Allir hlutaðeigandi aðilar eru boðaði í viðtal hjá eineltisteyminu og þar er reynt að ná fram sátt. Ef ekki næst sátt þá er málinu vísað til skólameistara sem tekur ákvörðun um beitingu viðurlaga.

Hvernig á að tilkynna um einelti, áreitni eða ofbeldi

Komi upp grunur um einelti, áreitni eða ofbeldi skulu nemendur eða starfsmenn hafa samband við námsráðgjafa, umsjónarkennara eða skólastjórnendur. Ábendingar má einnig senda í gegnum heimasíðu skólans https://www.fsn.is/is/thjonusta/namsradgjof/tilkynna-einelti Allar tilkynningar eru teknar alvarlega og unnið er úr þeim í fullum trúnaði.

Viðbrögð og málsmeðferð

Viðbrögð við tilkynningum fara eftir alvarleika málsins. Ef um minniháttar mál er um að ræða má velja óformlega málsmeðferð sem felst í samtölum, stuðningi og almennri fræðslu. Ef málið er alvarlegra eða ef þolandi óskar þess, fer málið í formlega málsmeðferð með könnun máls og viðeigandi viðbrögðum sjá skjal um óformlega og formlega málsmeðferð vegna EKKO.

Eftirfylgni og ábyrgð

Eftirfylgni felur í sér að mál eru rakin áfram þar til lausn finnst. Gögn eru skráð með trúnaði og niðurstöður metnar. Allt starfsfólk og nemendur bera ábyrgð á að viðhalda öruggu skólaumhverfi. Námsráðgjafi, jafnréttisfulltrúi og skólastjórnandi bera sérstaka ábyrgð á málsmeðferð og eftirfylgni skv. EKKO áætluninni. Til að hægt sé að fylgja áætluninni eftir þá er hún kynnt starfsfólki skólanum um leið og hún tekur gildi, áætlunin er rædd á starfsmannafundi í upphafi og lok hvers skólaárs. Þá eru kennarar minntir á að einelti, áreitni og ofbeldi er ekki liðið í Fjölbrautaskóla Snæfellinga.

Uppfært 29.01.2026 (HrH)