Áfangalýsing

Nemendur kynni sér markmið uppeldis á Íslandi og skipulagðar leiðir sem farnar eru að markmiðum. Skoðuð eru markmið leikskóla, grunnskóla og framhaldsskóla eins og þau koma fram í opinberum gögnum. Nemendur skoða hugmyndafræði, markmiðssetningu og skipulag valinna uppeldis- og/eða menntunarstofnana. Nemendur geta einnig kynnt sér hugmyndafræði og uppeldisaðferðir foreldra, t.d. með viðtölum. Áhersla er lögð á sjálfstæði nemenda og samvinnu við skipulagningu og upplýsingaleit. Nemendum er ætlað að kynna niðurstöður sínar hver fyrir öðrum.

Eftirfarandi áhrifaþættir í uppeldi eru einnig til umfjöllunar: kynhlutverk, áföll og sorg, skilnaður foreldra, einelti, líkamlegt, andlegt og kynferðislegt ofbeldi gegn börnum. Fjallað er um sorgarviðbrögð barna og hvernig fullorðnir í nánasta umhverfi barna og unglinga geta styrkt þau í sorg sinni. Skilnaður foreldra hefur í för með sér missi fyrir börn og þar af leiðandi sorgarviðbrögð. Fjallað verður um áhrif skilnaðar og hvernig best er hægt að undirbúa og styðja barn í gegnum skilnað foreldra. Ýmsar hliðar eineltis eru skoðaðar og hvaða leiðir er hægt að fara til að fyrirbyggja og stöðva einelti. Könnuð eru áhrif vanrækslu og líkamlegs, andlegs og kynferðislegs ofbeldis gegn börnum. Kannaður er lagalegur réttur barna, hver gætir réttar þeirra og hvar þau hafa möguleika á að fá aðstoð.

Kennari og nemendur geta ákveðið að fjalla um alla áhrifaþættina eða ítarlega um einn eða fáa þeirra. Áherslur geta einnig verið mismunandi þannig að farið sé betur í suma þætti en aðra.

Áfangalýsing

Í þessum áfanga vinna nemendur að einu eða tveimur rannsóknarverkefnum eða þemum. Kennarar og nemendur hafa tiltölulega frjálsar hendur um val á viðfangsefnum. Þau þurfa þó að varða uppeldisaðstæður barna og unglinga. Viðfangsefnin geta t.d. varðað fötluð börn, unglinga eða barnaefni í fjölmiðlum. Möguleiki er einnig að nemendur dýpki skilning sinn á efnisþáttum sem hafa verið til umfjöllunar í fyrri áföngum, t.d. uppeldisstefnum í leikskólastarfi hér á landi eða áhrifum ofbeldis á börn. Hægt er að skipuleggja áfangann þannig að allir nemendur velji í sameiningu eitt þema eða rannsóknarverkefni en vinni síðan í smærri hópum að afmörkuðum þáttum verkefnisins. Einnig geta nemendur unnið að ólíkum verkefnum og hóparnir verið misstórir eftir umfangi viðfangsefnisins. Mikilvægt er að nemendur komi fram með hugmyndir að viðfangsefnum og áhugi þeirra stýri valinu. Kennarinn stýrir vinnu nemenda en nemendur bera ábyrgð á verkefnavinnu sinni. Áhersla er á leiðsögn við meðferð og úrvinnslu gagna sem nemendur afla. Við mat á verkefni skal kennari taka mið af vinnuferlinu en ekki eingöngu lokaniðurstöðu. Viðfangsefnin í þessum áfanga eiga að gefa nemendum svigrúm til að nota þann tjáningarmáta sem þeim þykir henta best til að sýna hvað hefur lærst. Í þessum áfanga er hægt að hafa samvinnu við nemendur í öðrum skólum á Íslandi eða erlendis. Nemendahópar geta haft samvinnu við verkefnaval, skipst á gögnum og borið saman aðstæður barna í ólíkum löndum, t.d. með notkun upplýsingatækni.

Hér á eftir eru tilgreind möguleg markmið í nokkrum þemum en nánari útfærsla er í höndum kennara og nemenda.