Áfangalýsing

Í áfanganum er fjallað um viðfangsefni, aðferðir og ólíkar stefnur sálfræðinnar auk þess sem nemendur kynnast aðferðafræði greinarinnar. Nemendur læra að nota helstu hugtök sálfræðinnar við lýsingu á þroskaferli einstaklinga allt frá getnaði og kynnast hugmyndum þekktra kenningasmiða sem markað hafa brautina innan greinarinnar. Fjallað er um þroskaferil mannsins frá bernsku til fullorðinsára með áherslu á líkamlegan, vitsmunalegan, tilfinningalegan og félagslegan þroska. Nemendur læra um hvað átt er við með heilbrigðum persónuleika og hvernig hægt er að skoða hann út frá ólíkum sjónarhornum. Ítarlega er fjallað um mótunaráhrif fjölskyldu, skóla, jafningja og annarra þátta í samfélaginu. Hugtakið geðheilbrigði er skoðað, sem og forvarnir í geðheilbrigðismálum. Þá fræðast nemendur um algengustu flokka geðrænna vandamála, þar á meðal barnageðraskanir, orsakir, tíðni, einkenni og meðferð.

Kynning á þroskasálfræði og hugtökum hennar og helstu álitamálum, t.d. hlut erfða og umhverfis í mannlegum eiginleikum. Helstu kenningar kynntar. Fjallað um alhliða þroskaferil frá getnaði til gelgjuskeiðs, einkum líkams- og hreyfiþroska, vitsmunaþroska, persónuleika- og málþroska. Einkum er fjallað um eðlilegan þroska en einnig lítillega um frávik og orsakir þeirra. Stiklað er á stóru varðandi þroskaferil frá kynþroska að elliárum. Álitamál eins og barneignir táninga, fóstureyðingar, starfslok og fleira verða tekin fyrir. Mótunaráhrif fjölskyldu rædd og nemandi hvattur til að skoða sig og fjölskyldu sína „utan frá“ og reyna að greina þá þætti sem móta hann sjálfan og samskiptin í fjölskyldunni. Litið er á mótun kynhegðunar í gegnum samskipti við jafnaldra. Ýmis vandamál barna og unglinga (t.d. geðræn, tilfinningaleg, líkamleg, náms- og hegðunarvandamál) skoðuð. Streituviðbrögð rædd í tengslum við sjúkrahúsinnlögn, ástvinamissi, skilnaði og fleira. Viðfangsefnin geta verið breytileg og mótast af áhuga nemenda og kennara.

Nemendur vinna einstaklingsverkefni, t.d. gera tilraun eða

taka viðtal, og skila ítarlegri skýrslu um niðurstöður sínar. Auk þess undirbúa þeir og flytja tveir til þrír saman fyrirlestur um efni valið af þeim eða afmarkað af kennara, t.d. um ýmis vandamál barna og unglinga.

Áfangalýsing

Farið er í gerð og starfsemi taugakerfis, einkum heila og taugafrumna. Hormónakerfið og tengsl hormóna við hegðun eru einnig tekin fyrir. Skynjun, lífeðlislegar undirstöður hennar og hugræn úrvinnsla er til umfjöllunar, sem og skynvillur. Fjallað er um vitund og breytt vitundarstig svo sem: svefn, drauma, dagdrauma, dáleiðslu og vímu af völdum lyfja. Ef áhugi er fyrir hendi má dýpka umfjöllun um annaðhvort dulræna skynjun eða vímuefni, meðferð og forvarnir.