ÍSL 403 Bókmenntir og tungumál frá siðaskiptum til 1900

Undanfari: ÍSL 303 Bókmenntir og tungumál frá landnámi til siðaskipta

Áfangamarkmið
Nemandi
skilji hvað felst í hugtökunum lærdómsöld, upplýsing, rómantík og raunsæi þegar fjallað er um bókmenntir
átti sig á áhrifum erlendra menningarstrauma á íslenskar bókmenntir og málfar tímabilsins 
geti gert grein fyrir nokkrum helstu höfundum og verkum tímabilsins 
lesi texta frá tímabilinu og átti sig á einkennum þeirra 
kunni skil á algengum bragreglum og helstu bragarháttum  
geti greint algengustu stílbrögð í texta, bæði bundnu máli og óbundnu 
fái tækifæri til að beita bragreglum og stílbrögðum í skapandi skrifum 
þekki helstu baráttumenn íslenskrar málhreinsunar frá tímabilinu og skilji hvað felst í hugtakinu hreintungustefna 
vinni að bókmenntakynningum, m.a. til að vekja athygli á áhrifum tiltekinna menningarstrauma og -stefna á textana og málfarslegum einkennum þeirra 
þekki dæmi um tökuorð, slettur og slangur frá ýmsum tímum sögunnar 
þekki dæmi um nýyrði frá 19. öld 
átti sig á því í hverju erlend áhrif á íslenskt mál hafa einkum verið fólgin frá siðaskiptum til okkar daga og hvernig þau hafa komið fram  
þjálfist í að tjá sig í ræðu og riti um valin verk og höfunda 
þjálfist í upplestri bókmenntatexta frá tímabilinu með áherslu á stíl og stílbrigði 
fái tækifæri til að nýta sér fræðsluefni eða listrænt efni í hljóð- og myndformi, t.d. efni á myndböndum, geisladiskum, snældum og margmiðlunarefni, sem unnið hefur verið í tengslum við bókmenntir tímabilsins  
nýti tölvutækni til að ganga frá textum til verkefnaskila, útgáfu eða birtingar á vefsíðum á Netinu 

Efnisatriði 
Lögð er áhersla á þá höfunda sem setja svip sinn á hvert þessara bókmenntaskeiða og á þá umræðu sem fram fór á hverjum tíma um mál og menningu. Nemendur skilji hvernig erlendir hugmyndastraumar hafa haft áhrif á bókmenntir, menningu og málfar tímabilsins. Nemendur lesa valda texta frá tímabilinu og gefa jafnt gaum að málfari þeirra og hugmyndum. Nemendur bera þessa strauma og stefnur saman við íslenska málstefnu og stöðu íslenskrar tungu á tuttugustu öld. Nemendur þjálfast í að greina ljóðform þeirra texta sem þeir lesa, t.d. sonnettna, og kynnast ýmiss konar efni sem unnið hefur verið um bókmenntir tímabilsins. Auk þessa fá nemendur tækifæri til að tjá skoðanir sínar í ræðu og riti og fara í leikhús og söfn eftir því sem aðstæður leyfa.

Námsmat 
Í áfanganum má t.d. meta einstaklings- og hópverkefni tengd hugmyndum og málfari sem endurspeglast í bókmenntum frá 1550 til 1900. Námsmat byggist að öðru leyti á þekkingu, skilningi og greiningu á íslenskum bókmenntum tímabilsins, hugmyndafræði þeirra og málfarslegum einkennum.