DAN 303 skilningur, tjáning, sérhæfing

Undanfari: DAN 203

Áfangamarkmið
Lestur
geti lesið á milli línanna og áttað sig á dýpri merkingu orða þegar fjallað er um efni sem hann hefur kynnt sér
geti áttað sig á tengslum ritmáls og myndmáls, t.d. í dagblaða- og fræðitextum, og geti dregið ályktanir af skýringarmyndum, línuritum og gröfum
geti áttað sig á einkennum helstu textagerða og uppbyggingu texta
sé nokkuð vel læs á alls kyns vísinda- og fræðitexta
geti leitað og nýtt sér upplýsingar sem til eru á dönsku, t.d. á bókasöfnum, vefsíðum og í margmiðlunarefni, um viðfangsefni annarra námsgreina
Hlustun
hlusti á og skilji efni í 10-15 mínútur
hlusti í 10-12 mínútur og geri stuttan útdrátt úr efninu
geti lesið fjölbreytta bókmenntatexta sér til gagns og ánægju
Tal
geti beitt rétt meginreglum danskrar málfræði, hljóðfræði og setningafræði
geti notað grunnorðaforða, sem unnið hefur verið með í efnisflokkum áfangans, á eigin forsendum í nýju samhengi
Ritun
geti tjáð hugsun sína, útskýrt og rökstutt mál sitt í samfelldu rituðu máli á skipulegan, rökrænan og skiljanlegan hátt
geti unnið að viðamiklum verkefnum þar sem reynir á ritfærni, þekkingu á uppbyggingu texta og framsetningu efnis, t.d. gerð blaða, kynningarefnis eða smásagna

Efnisatriði
Umheimurinn: umhverfi, mengun, endurvinnsla, vistfræði, loftslag; atvinnulíf: iðnaður, landbúnaður, fiskveiðar, verslun, þjónusta; menning og listgreinar: þekkt nöfn og verk þeirra; að flytja að heiman: húsnæði, innbú, verkaskipting, þrif, matreiðsla, tekjur/útgjöld, að skipuleggja tíma; heilsa og hreysti: lífsstíll, mataræði, hreyfing, menningarsjúkdómar, ofneysla, vímuefni, smitsjúkdómar; stofnanir, þjónusta: bankar, sjúkrahús, tryggingar, stúdentagarðar, skólar, umsóknir; tækni: hugtök/orð, tæknivæðing, hugbúnaður á heimili, í skólum og í atvinnulífi; vísindi: á Norðurlöndum og utan þeirra, málefni líðandi stundar.

Námsmat
Námsmat tekur mið af þeirri vinnu sem nemendum er ætlað að inna af hendi samkvæmt námsáætlun og kröfur gerðar í samræmi við það. Meta skal alla færniþætti í hlutfalli við vægi þeirra í kennslunni/náminu. Nemendur eru gerðir ábyrgir fyrir mati að hluta til og þeim gerð grein fyrir hvað er verið að meta, hvernig, hvenær og hvers vegna. Námsmat getur verið í formi símats eða lokamats.

Dæmi um mat á færniþáttum
Lestur (miðað við mismunandi lestraraðferðir)
Formleg prófun eða könnun á lesskilningi, s.s. krossapróf, eyðufyllingar, spurningar úr texta.
Óformleg könnun á lesskilningi, s.s. þegar nemendur gera útdrátt úr texta og semja spurningar.

Hlustun
Nemendur teikna, merkja við, skrifa eftir fyrirmælum eða upplestri, gera útdrátt, taka niður pantanir og taka skilaboð. Lokamat er samsett úr nokkrum hlustunarprófum eða æfingum yfir önnina.

Tal
Getur miðast við formlegt munnlegt próf, annars vegar samtal tveggja nemenda og kennara og hins vegar einstaklingsfrásögn og útleggingu á undirbúnu efni. Þá er metin m.a. lengd samtals eða frásagnar, innihald, flæði, orðaforði, framburður, upphaf og endir og notkun hik- og fylliorða.

Ritun
Mat á ritun getur beinst að einstökum þáttum ritunar:

Samspil kennara og nemanda - endurgjöf: talin ný orð í texta nemanda (tileinkun orðaforða), talinn fjöldi lína eftir hraðritun í t.d. 10 mínútur, metið innihald og form ritgerða, gefnar ábendingar um villur og nemendur fá tækifæri til að leiðrétta eftir leiðréttingarlykli.

Lokamat: samspil innihalds og málnotkunar eftir eðli verkefnis.

Þemavinna eða ferlisverkefni
Mat á þemavinnu eða ferlisverkefni ("prójekti") getur beinst að ýmsum þáttum og vægi verið ólíkt. Hér má benda á samspil mats nemanda og kennara á því sem gert er.
Ferlið - sé verkefni skipt í marga þætti má meta hvern fyrir sig.
Afurðin - aðeins metin lokaútgáfa verkefnis.
Ferli og afurð - sambland af mati á virkni og útkomu.

Dæmi um ferlisverkefni
Talmálsverkefni (byggt á reynsluheimi unglinga)
Dæmi: störf fyrir unglinga

Nemandi
segi frá raunverulegu starfi
búi til samtal við sessunautinn út frá lykilorðum sem hópurinn hefur safnað á töflu
leiki viðtal við vinnuveitanda (sótt um vinnu)
ræði viðhorf með og á móti vinnu nemenda með námi
búi til samtalsæfingar fyrir aðra hópa og vinni æfingar frá öðrum (hringrás)

Rannsóknarverkefni
Dæmi: vetraríþróttir
Byrjað er með kynningu og þankahríð á töflu/glæru, 2-4 vinna saman, umfang verkefna er mismikið.

Dæmi um viðfangsefni:
íþróttagreinar
útbúnaður og fatnaður - kostnaður
ferðalög - út í heim, innanlands
frístundir
íþróttamiðstöð - stjórnun, útbúnaður, mannvirki
stórmót - fjölmiðlar
þekkt nafn - nærmynd
landslag og veðurskilyrði
bókmenntir
saga - annálar

Efnisöflun
Dagblöð, vikublöð, íþróttablöð, ferðabæklingar, ferðasögur, sjónvarp, útvarp, farið á vettvang, upplýsingar sóttar á heimasíður, bréfaskipti á Netinu við jafnaldra, fyrirspurnir sendar til stofnana eða fyrirtækja.

Úrvinnsla
Myndbandsþáttur, veggjablað/veggspjald, bæklingur, leikþáttur, fyrirlestur, kynning, ferðaskrifstofa (hlutverkaleikur), vefsíðugerð (til að senda öðrum).

Ferlið
Ferlið frá því að efnisöflun hefst og þar til verkefni er endanlega skilað felst í því að skoða efni, safna orðaforða, velja og hafna, setja í hentugt samhengi og loks að koma hugmyndum í orð. Þegar um viðamikil verkefni er að ræða má hugsa sér tvenn skil; fyrst að reifa hugmynd og síðan að skila í endanlegu formi. Önnur útgáfan gæti verið skrifleg en hin munnleg.

Eitthvað þessu líkt má gera við hvaða efni sem er, láta hugarflugið ráða og nýta sem flest tjáningarform.